Research article | Open Access
International Journal of the Pursuit of Excellence in Leadership 2026, Vol. 6(1) 1-14
Eğitim Harcamalarının Belirleyicileri: G-20 Ülkeleri Üzerine Bir Panel Veri Analizi
pp. 1 - 14
Publish Date: June 30, 2026 | Single/Total View: 0/0 | Single/Total Download: 0/0
Abstract
Çalışmada G-20 ülkelerinde devletin eğitime yaptığı harcamaların GSYİH içindeki payını etkileyen sosyo-ekonomik faktörlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. 2000-2023 dönemini kapsayan çalışmada, G-20 ülkelerine (ABD, Birleşik Krallık, Türkiye, Suudi Arabistan, Rusya, Almanya, Fransa, Yunanistan, İtalya, Çin, Kanada, Hindistan, Endonezya, Avustralya, Brezilya, Meksika, Arjantin, Güney Kore, Güney Afrika) ait yıllık veriler kullanılarak panel veri analizi uygulanmıştır. Model seçim sürecinde yapılan çeşitli varsayım testleri sonucunda, verilerde değişen varyans, otokorelasyon ve yatay kesit bağımlılık durumları tespit edilmiş ve tahminler Driscoll-Kraay standart hatalar yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Analiz bulgularına göre, nüfus artış oranı, kentsel nüfus oranı, internet kullanım oranı, işsizlik oranı, cari sağlık harcamaları ve işgücüne katılım oranı, devletin eğitime yönelik harcamaları üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etkilere sahiptir. Özellikle işgücüne katılım oranındaki %1’lik artışın, eğitime ayrılan kamu harcamalarının GSYİH içindeki payını yaklaşık %0,15 oranında artırdığı tespit edilmiştir. Buna ek olarak, kadınların işgücüne katılım oranındaki artışın ise eğitim harcamalarını azaltıcı yönde bir etkide bulunduğu gözlemlenmiştir. Bu sonuç, toplumsal cinsiyet dinamiklerinin kamu harcamalarının sektörel dağılımı üzerindeki etkisine işaret etmektedir. Elde edilen bulgular, eğitim politikalarının yalnızca ekonomik büyüme veya demografik değişkenlerle sınırlı olmayan çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, G-20 ülkelerinde eğitim harcamalarının belirlenmesinde sosyal refah düzeyi, kentleşme ve dijitalleşme gibi değişkenlerin de dikkate alınması gerektiği görülmektedir.
Keywords: Eğitim harcamaları, G-20, panel veri analizi, sosyo-ekonomik göstergeler
APA 7th edition
Akyol, B., Ozden, A.S., & Karamanlioglu, I. (2026). Eğitim Harcamalarının Belirleyicileri: G-20 Ülkeleri Üzerine Bir Panel Veri Analizi. International Journal of the Pursuit of Excellence in Leadership, 6(1), 1-14.
Harvard
Akyol, B., Ozden, A. and Karamanlioglu, I. (2026). Eğitim Harcamalarının Belirleyicileri: G-20 Ülkeleri Üzerine Bir Panel Veri Analizi. International Journal of the Pursuit of Excellence in Leadership, 6(1), pp. 1-14.
Chicago 16th edition
Akyol, Bertan, Afet Sozen Ozden and Ibrahim Karamanlioglu (2026). "Eğitim Harcamalarının Belirleyicileri: G-20 Ülkeleri Üzerine Bir Panel Veri Analizi". International Journal of the Pursuit of Excellence in Leadership 6 (1):1-14.
Acaroğlu, H. (2005). Üretim içinde beşeri sermayenin payı: Türkiye illeri itibarı ile beşeri sermayenin kalkınmaya etkisinin ölçülmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
Akanbi, O. A. & Schoeman, N. J. (2010). The determinants of public expenditure and expenditure on education in particular in a selection of African countries. South African Journal of Economic and Management Sciences, 13(1), 50-61.
Arellano, M. & Bond, S. (1991). Another look at ınstrumental variable estimation of error-component models. Journal of Econometrics, 68, 29-52.
Akdoğan, A. (2014). Kamu maliyesi. Gazi Kitabevi.
Baltagi, B. H. (1995). Econometric analysis of panel data. John Wiley Sons.
Becker, G. S. (1993). Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis with Special Reference to Education. Chicago: The University of Chicago Press, 23-255.
Busemeyer, M. R. (2007). Determinants of public education spending in 21 OECD democracies, 1980-2001. Journal of European Public Policy, 14(4), 582-610.
Castles, F. G. (1989). Explaining public education expenditure in OECD nations. European Journal of Political Research, 17(4), 431-448.
Chang, T. (2002). An Econometric Test of Wagner's Law for Six Countries Based on Cointegration and Error-correction Modelling Techniques. Applied Economics, 34(9), 1157-1169.
Chartterji, M., Mohan, S. & Dastidar, S. G. (2015). Determinants of public education expenditure: evidence from Indian States. International Journal of Education Economics and Development (IJEED), 6 (1), 1-19.
Downes, A. S. (2001). Education, productivity and the economic development of barbados. Caribbean Quarterly, 47(2/3), 1-19.
Esping-Andersen, G. (1990). The Three Worlds of Welfare Capitalism, UK: Polity Press.
Falch, T. & Rattso, J. (1997). Political economic determinants of school spending in federal states: theory and time-series evidence. European Journal of Political Economy, 13(2), 299-314.
Grob, U. & Wolter, S. C. (2005). Demography change and public spending a conflict between young and old?. CESIFO Working Paper Series No 1555.
Gujarati, D. N. (2003). Basic econometrics. McGraw-Hill Inc.
Gümüş, S. (2004). Beşeri sermaye ve ekonomik kalkınma: Türkiye üzerine ekonometrik bir analiz (1960-2002). Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Erzurum.
Imana, D. K. (2017). The determinants of public education expenditures: an empirical analysis of changing patterns and growth of public expenditure on education in Kenya. Journal of Public Administration and Governance, 7(4), 1-18.
Jabbar, N. A. & Selvaratnam, D. P. (2017). Analysis of the determinants of education expenditures in Malaysia. Journal of International Business, Economics and Entrepreneurship, 2(1), 1-10.
Karagül, M. (2002). Beşeri Sermayenin İktisadi Gelişmedeki Rolü ve Türkiye Boyutu. Afyon Kocatepe Üniversitesi Yayınları, Yayın No: 37: 2-39, Ankara.
Karagül, M. (2003). Beşeri sermayenin ekonomik büyümeyle ilişkisi ve etkin kullanımı. Akdeniz Üniversitesi İİBF Dergisi, (5): 83.
Lin, N. (2001). Building a Network Theory of Social Capital. (Ed. N. Lin, K. Cook & R. S. Burt), Social Capital Theory and Research, 3-30, New York: Aldine De Gruyter.
McMahon, W. W. (1970). An economic analysis of major determinants of expenditures on public education. The Review of Economics and Statistics, 52(3), 242-252.
Özkanca-Andıç, N. & Özgün, M. (2018). Bir kamu harcaması olarak eğitim harcaması ve ekonomik kalkınma ilişkisi. Vergi Raporu, 231, 162-176.
Poterba, J. M. (1997). Demographic structure and the political economy of public education. Journal of Policy Analysis and Management, 16(1), 48-66.
Sagarik, D. (2013). An analysis of the determinants of education expenditure in Thailand. Asian Politics and Policy, 5(2), 227-248.
Samudram M., Nair M. & Vaithilingam S. (2009), Keynes and Wagner on government expenditures and economic development: the case of a developing economy, Empirical Economics, 36 (3), 697-712.
Schuller, T. (2004). Three Capitals: A Framework. (Ed. Schuller, T. Preston, J., Hammond, C., Brassett-Grundy, A. and Bynner, J.), The Benefits of Learning: The Impact of Education on Health, Family Life and Social Capital, içinde 12-34, London: RoutledgeFalmer.
Tilak, J. B. G. (1989). The recession and public investment in education in Latin America. Journal of Intramerican Studies and World Affairs, 31(1/2), 125-146
Topallı, N. (2017). Beşeri sermaye ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye örneği. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 129-140.
United Nations (2024). G20 anti-corruption resources. https://www.unodc.org/corruption/en/tools-and-services/g20-anti-corruption-resources/by-thematic-area.html
Verbina, I. & Chowdhury, A. (2004). What determines public education expenditures in Russia? Economics of Transition, 12(3), 489-508.
Yun, W. S. & Yusoff, R. (2019). Determinants of public education expenditure: A review. Southeast Asian Journal of Economics 7(2), 127-142.
Wong, S. Y. & Yusoff, R. (2018). The determinants of public education expenditure in Malaysia. Jurnal Ekonomi Malaysia, 52(2), 109-122.
